Giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động nghiên cứu khoa học của học viên và Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo ở Trường Đại học Chính trị
- Thứ hai - 22/04/2013 09:31
- |In ra
- |Đóng cửa sổ này
Hiện nay, ngoài việc thúc đẩy nghiên cứu khoa học của cán bộ, giảng viên, các trường đại học còn không ngừng chú trọng thúc đẩy học viên, sinh viên nghiên cứu khoa học nhằm: “Nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao, góp phần phát hiện và bồi dưỡng nhân tài cho đất nước; phát huy tính năng động, sáng tạo, khả năng nghiên cứu khoa học độc lập của sinh viên, hình thành năng lực tự học cho sinh viên; góp phần tạo ra tri thức, sản phẩm mới cho xã hội” (1).
Nhận thức đúng đắn về mối quan hệ hữu cơ giữa đào tạo và nghiên cứu khoa học, những năm qua, Đảng uỷ, Ban Giám hiệu Trường Đại học Chính trị đã thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động nghiên cứu khoa học nói chung, nghiên cứu khoa học của học viên và Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo nói riêng. Nghị quyết Đại hội Đại biểu Đảng bộ Nhà trường lần thứ VIII (08/2010) xác định: “Tăng cường sự lãnh đạo, quản lý của cấp uỷ, chỉ huy các cấp, bảo đảm cho nhiệm vụ nghiên cứu khoa học đi đúng hướng và từng bước phát triển, trở thành nhu cầu không thể thiếu của mỗi cán bộ, giảng viên, học viên” và “Nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học của học viên, góp phần bồi dưỡng tư duy và phương pháp cho người học” (2). Quán triệt tinh thần đó, cơ quan chức năng đã chủ động, kịp thời ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn và thường xuyên tổ chức kiểm tra, đôn đốc các đơn vị tổ chức thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu khoa học của học viên. Đồng thời, tổ chức Hội nghị Báo cáo kết quả nghiên cứu khoa học của học viên bảo đảm chặt chẽ, nghiêm túc. Cấp uỷ, cán bộ chủ trì các đơn vị quản lý học viên đã có nhận thức đúng về vị trí, vai trò hoạt động nghiên cứu khoa học của học viên và chủ động, sáng tạo trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Đa số cán bộ, giảng viên đã phát huy tốt vai trò, trách nhiệm trong hướng dẫn học viên nghiên cứu khoa học. Học viên ngày càng có nhận thức sâu sắc hơn về vị trí, vai trò và ý nghĩa của nghiên cứu khoa học trong quá trình học tập tại trường.
Từ năm 2009 đến năm 2012, học viên của Nhà trường đã nghiên cứu 624 đề tài, chuyên đề khoa học. Trong đó, có 123 đề tài, chuyên đề được hội đồng khoa học cơ sở lựa chọn gửi đánh giá, xếp loại ở cấp Nhà trường, kết quả: có 24 đề tài, chuyên đề đạt giả A; 67 đề tài, chuyên đề đạt giải B; 30 đề tài, chuyên đề đạt giải C, 03 đề tài đạt giải khuyến khích. Hội đồng khoa học của Nhà trường đã đề nghị Hiệu trưởng tặng Giấy khen cho 08 tập thể, 61 cá nhân có thành tiêu biểu trong hoạt động nghiên cứu khoa học của học viên.
Trên cơ sở các đề tài khoa học do học viên nghiên cứu, Hội đồng Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo của Nhà trường đã lựa chọn 20 đề tài khoa học có ý tưởng mới và chất lượng tốt gửi dự thi Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo trong quân đội do Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và Ban Thanh niên Quân đội phối hợp tổ chức, kết quả: 13/20 đề tài đạt giải, trong đó có 01 đề tài đạt giải Nhất, 03 đề tài đạt giải Nhì, 07 đề tài đạt giải Ba, 02 đề tài đạt giải Khuyến khích.
Nhận thức đúng đắn về mối quan hệ hữu cơ giữa đào tạo và nghiên cứu khoa học, những năm qua, Đảng uỷ, Ban Giám hiệu Trường Đại học Chính trị đã thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động nghiên cứu khoa học nói chung, nghiên cứu khoa học của học viên và Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo nói riêng. Nghị quyết Đại hội Đại biểu Đảng bộ Nhà trường lần thứ VIII (08/2010) xác định: “Tăng cường sự lãnh đạo, quản lý của cấp uỷ, chỉ huy các cấp, bảo đảm cho nhiệm vụ nghiên cứu khoa học đi đúng hướng và từng bước phát triển, trở thành nhu cầu không thể thiếu của mỗi cán bộ, giảng viên, học viên” và “Nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học của học viên, góp phần bồi dưỡng tư duy và phương pháp cho người học” (2). Quán triệt tinh thần đó, cơ quan chức năng đã chủ động, kịp thời ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn và thường xuyên tổ chức kiểm tra, đôn đốc các đơn vị tổ chức thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu khoa học của học viên. Đồng thời, tổ chức Hội nghị Báo cáo kết quả nghiên cứu khoa học của học viên bảo đảm chặt chẽ, nghiêm túc. Cấp uỷ, cán bộ chủ trì các đơn vị quản lý học viên đã có nhận thức đúng về vị trí, vai trò hoạt động nghiên cứu khoa học của học viên và chủ động, sáng tạo trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Đa số cán bộ, giảng viên đã phát huy tốt vai trò, trách nhiệm trong hướng dẫn học viên nghiên cứu khoa học. Học viên ngày càng có nhận thức sâu sắc hơn về vị trí, vai trò và ý nghĩa của nghiên cứu khoa học trong quá trình học tập tại trường.
Từ năm 2009 đến năm 2012, học viên của Nhà trường đã nghiên cứu 624 đề tài, chuyên đề khoa học. Trong đó, có 123 đề tài, chuyên đề được hội đồng khoa học cơ sở lựa chọn gửi đánh giá, xếp loại ở cấp Nhà trường, kết quả: có 24 đề tài, chuyên đề đạt giả A; 67 đề tài, chuyên đề đạt giải B; 30 đề tài, chuyên đề đạt giải C, 03 đề tài đạt giải khuyến khích. Hội đồng khoa học của Nhà trường đã đề nghị Hiệu trưởng tặng Giấy khen cho 08 tập thể, 61 cá nhân có thành tiêu biểu trong hoạt động nghiên cứu khoa học của học viên.
Trên cơ sở các đề tài khoa học do học viên nghiên cứu, Hội đồng Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo của Nhà trường đã lựa chọn 20 đề tài khoa học có ý tưởng mới và chất lượng tốt gửi dự thi Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo trong quân đội do Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và Ban Thanh niên Quân đội phối hợp tổ chức, kết quả: 13/20 đề tài đạt giải, trong đó có 01 đề tài đạt giải Nhất, 03 đề tài đạt giải Nhì, 07 đề tài đạt giải Ba, 02 đề tài đạt giải Khuyến khích.
Trung tướng Trần Trung Khương - Chính uỷ Trường Đại học Chính trị tặng Giấy khen
cho học viên đạt thành tích xuất sắctrong hoạt động nghiên cứu khoa học
và Giải thưởng tuổi trẻ sáng tạo năm học 2011 - 2012
Nhìn chung, các đề tài, chuyên đề khoa học do học viên nghiên cứu có ý tưởng khá tốt, hướng nghiên cứu phù hợp với thực tiễn hoạt động giáo dục - đào tạo của Nhà trường. Một số đề tài, chuyên đề đã phân tích, lập luận khá chặt chẽ, logíc, số liệu điều tra, khảo sát thể hiện được tính trung thực; hệ thống các giải pháp đề ra có tính khả thi cao.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động nghiên cứu khoa học của học viên và Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo của Nhà trường vẫn còn những hạn chế cần phải khắc phục. Nhận thức về vị trí, vai trò, nhiệm vụ này của một số cấp uỷ, cán bộ quản lý và một bộ phận học viên chưa đầy đủ. Hội đồng khoa học ở các đơn vị chưa phát huy được vai trò, trách nhiệm trong việc định hướng, tổ chức duyệt đề cương, đánh giá, nghiệm thu đề tài, chuyên đề khoa học của học viên. Một số đề tài, chuyên đề còn trùng lặp về cách tiếp cận, chất lượng chưa cao, vấn đề nghiên cứu còn rộng, chưa phù hợp với khả năng nghiên cứu của học viên. Số liệu điều tra, khảo sát của một số đề tài, chuyên đề chưa gắn với vấn đề nghiên cứu. Một số ban đề tài chưa biết sử dụng số liệu điều tra, khảo sát để chứng minh cho những nhận định, đánh giá của đề tài; nhiều giải pháp đưa ra còn chung chung, khả năng ứng dụng vào thực tiễn còn thấp.
Trong thời gian tới, để nâng cao chất lượng hoạt động nghiên cứu khoa học của học viên và Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo của Nhà trường, cần tập trung thực hiện tốt một số giải pháp cơ bản sau:
1. Phát huy vai trò của các cơ quan chức năng, khoa giáo viên và đơn vị quản lý học viên trong chỉ đạo, hướng dẫn, tổ chức thực hiện hoạt động nghiên cứu khoa học của học viên
Trên cơ sở quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị của Đảng uỷ, Ban Giám hiệu Nhà trường về lãnh đạo, chỉ đạo nhiệm vụ nghiên cứu khoa học của học viên và hoạt động Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo, các cơ quan chức năng, khoa giáo viên cần có kế hoạch phối hợp chặt chẽ với đơn vị quản lý học viên trong việc tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức và định hướng cho học viên nghiên cứu khoa học. Phòng Khoa học, công nghệ và môi trường cần phối hợp chặt chẽ với Phòng Đào tạo, Ban Thông tin khoa học quân sự thông báo danh mục các công trình khoa học của học viên đã công bố để tránh tình trạng trùng lặp về hướng cũng như nội dung nghiên cứu cho học viên. Ban Thanh niên, Phòng Chính trị cần thực hiện tốt vai trò tham mưu, đề xuất với Thủ trưởng Nhà trường việc hướng dẫn, phân loại, xét duyệt, lựa chọn các đề tài, chuyên đề khoa học có chất lượng tốt gửi tham gia Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội.
Trong đánh giá, xếp loại đề tài, chuyên đề nghiên cứu khoa học của học viên, cần phát huy tốt vai trò của hội đồng khoa học các cấp trong Nhà trường, tổ chức đánh giá, xếp loại phải bảo đảm toàn diện, khách quan, trung thực, chính xác. Đồng thời, nghiên cứu có những chính sách phù hợp để hỗ trợ, khuyến khích học viên tham gia nghiên cứu khoa học.
Cấp uỷ, cán bộ chủ trì các đơn vị quản lý học viên cần tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo việc giáo dục, nâng cao nhận thức cho cán bộ, học viên về vị trí, vai trò hoạt động nghiên cứu khoa học của học viên và Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo trong quân đội. Chủ động xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch nghiên cứu khoa học của học viên bảo đảm nghiêm túc, có chất lượng, phù hợp với đặc điểm của đơn vị mình.
Tiến hành giao nhiệm vụ nghiên cứu phù hợp với khả năng và trình độ của từng học viên. Phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ quản lý, nhất là cán bộ lớp, đại đội trong việc bám nắm cơ quan chức năng để xây dựng và triển khai kế hoạch nghiên cứu khoa học của đơn vị mình; hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc học viên thực hiện nghiên cứu đúng kế hoạch đã xác định, bảo đảm tiến độ và chất lượng các đề tài, chuyên đề khoa học của học viên.
Thường xuyên quan tâm, kiện toàn hội đồng khoa học của đơn vị; việc lựa chọn các thành viên hội đồng phải đảm bảo có số lượng hợp lý, chú trọng nâng cao trình độ chuyên môn cho các thành viên hội đồng khoa học. Trong đánh giá, xếp loại các đề tài, chuyên đề khoa học của học viên ở cấp cơ sở, phải phát huy vai trò, trách nhiệm của hội đồng khoa học, bảo đảm đánh giá khách quan, toàn diện, trung thực, qua đó, tạo niềm tin và động lực thúc đẩy học viên say mê nghiên cứu khoa học.
Cấp uỷ, chỉ huy các đơn vị cần quan tâm, tạo điều kiện hơn nữa về thời gian, cơ sở vật chất giúp đỡ học viên hoàn thành tốt nhiệm vụ nghiên cứu khoa học; có cơ chế gắn hoạt động nghiên cứu khoa học của học viên với việc xây dựng chi uỷ, chi bộ trong sạch vững mạnh, đơn vị vững mạnh toàn diện và nhân điển hình tiên tiến trong Phong trào Thi đua Quyết thắng ở đơn vị.
2. Tăng cường bồi dưỡng năng lực nghiên cứu khoa học cho học viên với nội dung và hình thức phù hợp
Năng lực nghiên cứu khoa học của học viên được hình thành bởi quá trình tác động, bồi dưỡng của chủ thể đào tạo. Việc bồi dưỡng năng lực nghiên cứu khoa học cho học viên có ý nghĩa quan trọng quyết định đến chất lượng hoạt động nghiên cứu khoa học của học viên và Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo của Nhà trường. Vì vậy, các lực lượng tham gia vào quá trình đào tạo cần tăng cường bồi dưỡng năng lực nghiên cứu khoa học cho học viên với nội dung và hình thức phù hợp.
Về nội dung bồi dưỡng. Tập trung bồi dưỡng cho học viên: (1) những vấn đề chung về nghiên cứu khoa học (khái niệm nghiên cứu khoa học, tại sao phải nghiên cứu khoa học, những yêu cầu cần chú ý trong quá trình nghiên cứu, những phẩm chất cơ bản cần có của người nghiên cứu…); (2) phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu (bên cạnh việc được trang bị các vấn đề cơ bản về phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam, cần bồi dưỡng, trang bị cho học viên những vấn đề cơ bản về các phương pháp nghiên cứu cụ thể như phân tích, tổng hợp tài liệu, quan sát, phỏng vấn, điều tra,…); (3) các kỹ năng nghiên cứu (kỹ năng lựa chọn đề tài, kỹ năng xây dựng đề cương nghiên cứu, kỹ năng thu thập và xử lý số liệu điều tra khảo sát, kỹ năng minh hoạ kết quả điều tra, khảo sát bằng mô hình hoá…).
Về hình thức bồi dưỡng. Để quá trình bồi dưỡng năng lực nghiên cứu khoa học cho học viên đạt hiệu quả cao, cần vận dụng linh hoạt các hình thức bồi dưỡng như: thông qua giảng dạy môn Phương pháp luận nghiên cứu khoa học; thông qua các hoạt động ngoại khoá như: nói chuyện chuyên đề, tổ chức diễn đàn trao đổi phương pháp nghiên cứu khoa học với sự tham gia của các giảng viên có học hàm, học vị, giảng viên có kinh nghiệm trong nghiên cứu khoa học và hướng dẫn học viên nghiên cứu khoa học. Đặc biệt, cần tích cực đưa học viên vào hoạt động thực tiễn nghiên cứu khoa học với nhiều hình thức phù hợp với trình độ nhận thức của học viên như: viết tiểu luận, các bài tập nghiên cứu, tham luận khoa học, chuyên đề, đề tài khoa học, khoá luận tốt nghiệp … Qua đó, góp phần bồi dưỡng năng lực nghiên cứu khoa học cho học viên.
3. Phát huy vai trò của cán bộ, giảng viên trong hướng dẫn học viên nghiên cứu khoa học
Cán bộ, giảng viên khi được phân công hướng dẫn học viên nghiên cứu phải phát huy tốt tinh thần trách nhiệm. Khi hướng dẫn học viên nghiên cứu, không chỉ đơn thuần hướng dẫn nội dung mà làm sao phải tiến hành đồng bộ nhiều biện pháp nhằm nâng cao nhận thức, thái độ, trách nhiệm, phương pháp và kỹ năng nghiên cứu khoa học cho học viên. Quá trình hướng dẫn, phải đảm bảo tính trung thực, khách quan của các số liệu, nhận định được trình bày trong đề tài, chuyên đề. Đồng thời, cán bộ, giảng viên hướng dẫn học viên nghiên cứu khoa học cần có phương pháp phù hợp mang tính định hướng, gợi mở để học viên phát huy tinh thần lao động sáng tạo, tự lực, độc lập nghiên cứu, tránh tình trạng “viết thay”, “làm thay” hoặc khoán trắng cho học viên.
4. Phát huy vai trò tích cực, chủ động của học viên trong thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu khoa học
Học viên cần xác định đúng động cơ và phải có thái độ nghiêm túc trong thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu khoa học. Quán triệt sâu sắc các quy định hướng dẫn của cơ quan chức năng, chủ động lựa chọn vấn đề nghiên cứu phù hợp với trình độ, khả năng nghiên cứu của bản thân. Nêu cao tinh thần tự giác, độc lập trong nghiên cứu, kiên quyết đấu tranh với mọi biểu hiện sao chép các công trình khoa học đã được công bố. Tự rèn luyện cho bản thân có phong cách và phương pháp làm việc khoa học, chủ động xây dựng và thực hiện kế hoạch nghiên cứu, bố trí thời gian một cách hợp lý để vừa hoàn thành tốt nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, vừa hoàn thành tốt các nhiệm vụ khác của đơn vị giao cho.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
(1) Bộ Giáo dục và Đào tạo, Quy định về Về hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên trong các cơ sở giáo dục đại học (Ban hành kèm theo Thông tư số 19/ 2012/ TT-BGDĐT ngày 01 tháng 6 năm 2012 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo).
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động nghiên cứu khoa học của học viên và Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo của Nhà trường vẫn còn những hạn chế cần phải khắc phục. Nhận thức về vị trí, vai trò, nhiệm vụ này của một số cấp uỷ, cán bộ quản lý và một bộ phận học viên chưa đầy đủ. Hội đồng khoa học ở các đơn vị chưa phát huy được vai trò, trách nhiệm trong việc định hướng, tổ chức duyệt đề cương, đánh giá, nghiệm thu đề tài, chuyên đề khoa học của học viên. Một số đề tài, chuyên đề còn trùng lặp về cách tiếp cận, chất lượng chưa cao, vấn đề nghiên cứu còn rộng, chưa phù hợp với khả năng nghiên cứu của học viên. Số liệu điều tra, khảo sát của một số đề tài, chuyên đề chưa gắn với vấn đề nghiên cứu. Một số ban đề tài chưa biết sử dụng số liệu điều tra, khảo sát để chứng minh cho những nhận định, đánh giá của đề tài; nhiều giải pháp đưa ra còn chung chung, khả năng ứng dụng vào thực tiễn còn thấp.
Trong thời gian tới, để nâng cao chất lượng hoạt động nghiên cứu khoa học của học viên và Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo của Nhà trường, cần tập trung thực hiện tốt một số giải pháp cơ bản sau:
1. Phát huy vai trò của các cơ quan chức năng, khoa giáo viên và đơn vị quản lý học viên trong chỉ đạo, hướng dẫn, tổ chức thực hiện hoạt động nghiên cứu khoa học của học viên
Trên cơ sở quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị của Đảng uỷ, Ban Giám hiệu Nhà trường về lãnh đạo, chỉ đạo nhiệm vụ nghiên cứu khoa học của học viên và hoạt động Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo, các cơ quan chức năng, khoa giáo viên cần có kế hoạch phối hợp chặt chẽ với đơn vị quản lý học viên trong việc tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức và định hướng cho học viên nghiên cứu khoa học. Phòng Khoa học, công nghệ và môi trường cần phối hợp chặt chẽ với Phòng Đào tạo, Ban Thông tin khoa học quân sự thông báo danh mục các công trình khoa học của học viên đã công bố để tránh tình trạng trùng lặp về hướng cũng như nội dung nghiên cứu cho học viên. Ban Thanh niên, Phòng Chính trị cần thực hiện tốt vai trò tham mưu, đề xuất với Thủ trưởng Nhà trường việc hướng dẫn, phân loại, xét duyệt, lựa chọn các đề tài, chuyên đề khoa học có chất lượng tốt gửi tham gia Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội.
Trong đánh giá, xếp loại đề tài, chuyên đề nghiên cứu khoa học của học viên, cần phát huy tốt vai trò của hội đồng khoa học các cấp trong Nhà trường, tổ chức đánh giá, xếp loại phải bảo đảm toàn diện, khách quan, trung thực, chính xác. Đồng thời, nghiên cứu có những chính sách phù hợp để hỗ trợ, khuyến khích học viên tham gia nghiên cứu khoa học.
Cấp uỷ, cán bộ chủ trì các đơn vị quản lý học viên cần tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo việc giáo dục, nâng cao nhận thức cho cán bộ, học viên về vị trí, vai trò hoạt động nghiên cứu khoa học của học viên và Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo trong quân đội. Chủ động xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch nghiên cứu khoa học của học viên bảo đảm nghiêm túc, có chất lượng, phù hợp với đặc điểm của đơn vị mình.
Tiến hành giao nhiệm vụ nghiên cứu phù hợp với khả năng và trình độ của từng học viên. Phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ quản lý, nhất là cán bộ lớp, đại đội trong việc bám nắm cơ quan chức năng để xây dựng và triển khai kế hoạch nghiên cứu khoa học của đơn vị mình; hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc học viên thực hiện nghiên cứu đúng kế hoạch đã xác định, bảo đảm tiến độ và chất lượng các đề tài, chuyên đề khoa học của học viên.
Thường xuyên quan tâm, kiện toàn hội đồng khoa học của đơn vị; việc lựa chọn các thành viên hội đồng phải đảm bảo có số lượng hợp lý, chú trọng nâng cao trình độ chuyên môn cho các thành viên hội đồng khoa học. Trong đánh giá, xếp loại các đề tài, chuyên đề khoa học của học viên ở cấp cơ sở, phải phát huy vai trò, trách nhiệm của hội đồng khoa học, bảo đảm đánh giá khách quan, toàn diện, trung thực, qua đó, tạo niềm tin và động lực thúc đẩy học viên say mê nghiên cứu khoa học.
Cấp uỷ, chỉ huy các đơn vị cần quan tâm, tạo điều kiện hơn nữa về thời gian, cơ sở vật chất giúp đỡ học viên hoàn thành tốt nhiệm vụ nghiên cứu khoa học; có cơ chế gắn hoạt động nghiên cứu khoa học của học viên với việc xây dựng chi uỷ, chi bộ trong sạch vững mạnh, đơn vị vững mạnh toàn diện và nhân điển hình tiên tiến trong Phong trào Thi đua Quyết thắng ở đơn vị.
2. Tăng cường bồi dưỡng năng lực nghiên cứu khoa học cho học viên với nội dung và hình thức phù hợp
Năng lực nghiên cứu khoa học của học viên được hình thành bởi quá trình tác động, bồi dưỡng của chủ thể đào tạo. Việc bồi dưỡng năng lực nghiên cứu khoa học cho học viên có ý nghĩa quan trọng quyết định đến chất lượng hoạt động nghiên cứu khoa học của học viên và Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo của Nhà trường. Vì vậy, các lực lượng tham gia vào quá trình đào tạo cần tăng cường bồi dưỡng năng lực nghiên cứu khoa học cho học viên với nội dung và hình thức phù hợp.
Về nội dung bồi dưỡng. Tập trung bồi dưỡng cho học viên: (1) những vấn đề chung về nghiên cứu khoa học (khái niệm nghiên cứu khoa học, tại sao phải nghiên cứu khoa học, những yêu cầu cần chú ý trong quá trình nghiên cứu, những phẩm chất cơ bản cần có của người nghiên cứu…); (2) phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu (bên cạnh việc được trang bị các vấn đề cơ bản về phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam, cần bồi dưỡng, trang bị cho học viên những vấn đề cơ bản về các phương pháp nghiên cứu cụ thể như phân tích, tổng hợp tài liệu, quan sát, phỏng vấn, điều tra,…); (3) các kỹ năng nghiên cứu (kỹ năng lựa chọn đề tài, kỹ năng xây dựng đề cương nghiên cứu, kỹ năng thu thập và xử lý số liệu điều tra khảo sát, kỹ năng minh hoạ kết quả điều tra, khảo sát bằng mô hình hoá…).
Về hình thức bồi dưỡng. Để quá trình bồi dưỡng năng lực nghiên cứu khoa học cho học viên đạt hiệu quả cao, cần vận dụng linh hoạt các hình thức bồi dưỡng như: thông qua giảng dạy môn Phương pháp luận nghiên cứu khoa học; thông qua các hoạt động ngoại khoá như: nói chuyện chuyên đề, tổ chức diễn đàn trao đổi phương pháp nghiên cứu khoa học với sự tham gia của các giảng viên có học hàm, học vị, giảng viên có kinh nghiệm trong nghiên cứu khoa học và hướng dẫn học viên nghiên cứu khoa học. Đặc biệt, cần tích cực đưa học viên vào hoạt động thực tiễn nghiên cứu khoa học với nhiều hình thức phù hợp với trình độ nhận thức của học viên như: viết tiểu luận, các bài tập nghiên cứu, tham luận khoa học, chuyên đề, đề tài khoa học, khoá luận tốt nghiệp … Qua đó, góp phần bồi dưỡng năng lực nghiên cứu khoa học cho học viên.
3. Phát huy vai trò của cán bộ, giảng viên trong hướng dẫn học viên nghiên cứu khoa học
Cán bộ, giảng viên khi được phân công hướng dẫn học viên nghiên cứu phải phát huy tốt tinh thần trách nhiệm. Khi hướng dẫn học viên nghiên cứu, không chỉ đơn thuần hướng dẫn nội dung mà làm sao phải tiến hành đồng bộ nhiều biện pháp nhằm nâng cao nhận thức, thái độ, trách nhiệm, phương pháp và kỹ năng nghiên cứu khoa học cho học viên. Quá trình hướng dẫn, phải đảm bảo tính trung thực, khách quan của các số liệu, nhận định được trình bày trong đề tài, chuyên đề. Đồng thời, cán bộ, giảng viên hướng dẫn học viên nghiên cứu khoa học cần có phương pháp phù hợp mang tính định hướng, gợi mở để học viên phát huy tinh thần lao động sáng tạo, tự lực, độc lập nghiên cứu, tránh tình trạng “viết thay”, “làm thay” hoặc khoán trắng cho học viên.
4. Phát huy vai trò tích cực, chủ động của học viên trong thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu khoa học
Học viên cần xác định đúng động cơ và phải có thái độ nghiêm túc trong thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu khoa học. Quán triệt sâu sắc các quy định hướng dẫn của cơ quan chức năng, chủ động lựa chọn vấn đề nghiên cứu phù hợp với trình độ, khả năng nghiên cứu của bản thân. Nêu cao tinh thần tự giác, độc lập trong nghiên cứu, kiên quyết đấu tranh với mọi biểu hiện sao chép các công trình khoa học đã được công bố. Tự rèn luyện cho bản thân có phong cách và phương pháp làm việc khoa học, chủ động xây dựng và thực hiện kế hoạch nghiên cứu, bố trí thời gian một cách hợp lý để vừa hoàn thành tốt nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, vừa hoàn thành tốt các nhiệm vụ khác của đơn vị giao cho.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
(1) Bộ Giáo dục và Đào tạo, Quy định về Về hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên trong các cơ sở giáo dục đại học (Ban hành kèm theo Thông tư số 19/ 2012/ TT-BGDĐT ngày 01 tháng 6 năm 2012 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo).
(2) Đảng bộ Trường Sĩ quan Chính trị, Văn kiện Đại hội Đại biểu Đảng bộ Trường Sĩ quan Chính trị lần thứ VIII, Nxb QĐND, H.2010, tr.33, 34.